درآمد مشمول مالیات ابرازی چیست و چه کسانی از آن معاف هستند؟

درآمد مشمول مالیات ابرازی چیست؟ در قانون مالیات های مستقیم، مالیات ابرازی به مبلغی گفته می‌شود که مؤدی بر اساس اصل خوداظهاری، آن را در اظهارنامه مالیاتی خود محاسبه و اعلام می‌کند. در این حالت، مؤدی تمامی موارد شامل درآمد، هزینه، معافیت و کسورات را به صورت قانونی ثبت کرده و مبلغ مالیات را به سازمان امور مالیاتی یا شرکت معتمد مالیاتی ابراز می‌کند.

این درآمد برای اشخاص حقیقی به صورت پلکانی و برای اشخاص حقوقی با نرخ ثابت 25% محاسبه می‌گردد. همچنین درآمدهای حاصل از صادرات کالاهای غیر‌نفتی، فعالیت‌های کشاورزی، خیریه، موارد مربوط به فرهنگ و هنر و… مشمول معافیت یا نرخ صفر مالیاتی می‌شوند.

منظور از درآمد مشمول مالیات ابرازی چیست؟

برای تعریف درآمد مشمول مالیات ابرازی بیان کرد بخشی از درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی که پس از کسر هزینه‌های قابل قبول، کسورات و معافیت‌های قانونی بوده که مبنای محاسبات مالیات قرار می‌گیرد. در ادامه به بیان مفهوم دقیق‌تر هرکدام پرداخته شده است.

مفهوم درآمد مشمول مالیات ابرازی برای اشخاص حقیقی

درآمد مشمول مالیات برای اشخاص حقیقی می‌تواند شامل درآمد حاصل از مشاغل آزاد، حقوق و دستمزد، اجاره املاک، فعالیت های کشاورزی غیر‌معاف یا سایر فعالیت‌های اقتصادی باشد که بطور مستقیم مشمول مالیات می‌شوند. قانون مالیات‌های مستقیم، هر یک از منابع درآمدی ذکر شده را به صورت جداگانه تعریف و برای آنها قوانین و مقررات خاصی تعیین کرده است تا مالیات متناسب با نوع و میزان درآمد فرد، محاسبه گردد.

مفهوم درآمد ابرازی مشمول مالیات برای اشخاص حقوقی

درآمد ابرازی مشمول مالیات برای اشخاص حقوقی مانند مالیات شرکت با مسئولیت محدود بدون فعالیت به سود حاصل از فعالیت‌های اقتصادی شرکت‌ها، موسسات و… گفته می‌شود که پس از کسر هزینه‌های قابل قبول مالیاتی، استهلاک‌ها، ضرر و زیان‌های قابل استهلاک، معافیت‌ها و مشوق‌های قانونی، مبنای محاسبه مالیاتی قرار می‌گیرد. این درآمد معمولا بر اساس صورت‌های مالی و دفاتر قانونی تنظیم شده و مطابق قانون مالیات‌های مستقیم محاسبه می‌گردد که شامل درآمدهای عملیاتی و غیرعملیاتی شرکت است.

روش محاسبه مالیات ابرازی

روش محاسبه درآمد ابرازی مشمول مالیات چیست؟ مودی برای نحوه محاسبه، ابتدا باید بر اساس دفاتر قانونی یا اسناد و مدارک معتبر، درآمد ناخالص سالانه خود را محاسبه کند و سپس هزینه‌های قابل قبول مالیاتی که در جهت تحصیل درآمد بوده و طبق قانون مالیات‌های مستقیم مورد پذیرش سازمان امور مالیاتی است را از آن کسر نماید. در نهایت معافیت‌ها و بخشودگی‌های قانونی از مانده کسر و عدد نهایی به عنوان درآمد مشمول مالیات ابرازی مشخص می‌گردد که می‌توان آن را داخل وب سرویس سامانه مودیان ثبت کرد تا مورد بررسی قرار گیرند.

درآمدهای معاف از مالیات ابرازی

در قانون مالیات های مستقیم برخی درآمدها یا کاملا معاف از مالیات هستند یا مشمول نرخ صفر محسوب می‌شوند. یعنی مودی مکلف به تسلیم اظهارنامه است؛ اما مالیاتی پرداخت نمی‌کند. در ادامه مهم‌ترین مصادیق درآمدهای معاف اشاره شده است.

1. درآمد حاصل از فعالیت های کشاورزی

براساس ماده 81 قانون مالیات‌های مستقیم کلیه درآمدهای ناشی از فعالیت‌های کشاورزی، دامپروری، دامداری، پرورش طیور، زنبورداری، صیادی، ماهیگیری و احیای جنگل‌ها و مراتع، به طور کامل معاف از پرداخت مالیات هستند.

2. درآمد صادرات کالاها و خدمات غیر‌نفتی

طبق ماده 141، درآمد حاصل از صادرات کالاها و خدمات غیر‌نفتی و نیز محصولات بخش کشاورزی، مشمول نرخ صفر مالیاتی هستند. به عبارت دیگر، مودی باید اظهارنامه ارائه دهد و درآمد خود را اعلام کند؛ اما نرخ مالیات آن صفر درصد محاسبه می‌شود.

3. درآمد واحدهای تولیدی و معدنی جدید

براساس ماده 132، درآمد واحدهای تولیدی و معدنی که دارای پروانه بهره‌برداری هستند، در مناطق مختلف کشور برای مدت مشخصی مشمول نرخ صفر مالیاتی می‌شوند. مدت بهره‌مندی از این مشوق بسته به محل استقرار و نوع فعالیت متفاوت است و هدف آن تشویق سرمایه‌گذاری و ایجاد اشتغال است.

4. فعالیت‌های دانش بنیان و فناورانه

طبق قوانین حمایتی و تصریحات قانون‌های مستقیم، درآمد حاصل از فعالیت‌های تایید شده در صورت اخذ مجوزهای لازم مشمول نرخ صفر مالیاتی خواهد بود. معافیت مالیاتی شرکت های دانش بنیان با هدف حمایت از اقتصاد دانش محور، نوآوری و تجاری‌سازی فناوری‌های نوین پیش‌بینی شده است.

5. درآمد موسسات خیریه و عام المنفعه

براساس ماده قانون 139، درآمد موسسات خیریه، عام المنفعه، موقوفات و نهادهای مشابه، در صورتی که در راستای اهداف اساسنامه‌ای و با تایید سازمان امور مالیاتی هزینه شود، از مالیات معاف هستند.

6. درآمد فعالیت های فرهنگی، هنری و مطبوعاتی

مطابق با ماده 139 و تبصره‌های آن، درآمد حاصل از فعالیت‌های فرهنگی، هنری، مطبوعاتی، قرآنی و رسانه‌ای که با مجوز فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام می‌شود، مشمول معافیت یا نرخ صفر مالیاتی هستند.

7. درآمد مناطق آزاد تجاری- صنعتی

طبق قوانین خاص منطقه آزاد و با ارجاع به مقررات مالیاتی، اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در این مناطق، در دوره زمانی مشخص، از پرداخت مالیات معاف یا مشمول نرخ صفر هستند.

تفاوت درآمد مشمول مالیات ابرازی با مالیات تشخیصی و مالیات قطعی چیست؟

به صورت کلی درآمدهای مشمول مالیات ابرازی، تشخیصی و قطعی، سه مرحله متفاوت از فرآیند رسیدگی مالیاتی هستند که هرکدام نقش مشخصی در تعیین مالیات نهایی مؤدی دارند. برای پاسخ به سوال تفاوت درآمد مالیاتی تشخیصی با درآمد مشمول مالیات ابرازی چیست؟ باید بیان کرد که مالیات ابرازی، رقمی است که مودی بر اساس اظهارنامه مالیاتی اعلام می‌کند؛ اما مالیات تشخیصی، نتیجه بررسی و رسیدگی سازمان امور مالیاتی به اطلاعات و اسناد مودی بوده که ممکن است با رقم ابرازی تفاوت داشته باشد. از سوی دیگر، مالیات قطعی مبلغی است که پس از طی مراحل قانونی رسیدگی، اعتراض یا توافق به صورت نهایی تعیین و لازم الاجرا می‌شود.

6 نکته مهم مربوط به درآمد مشمول مالیات ابرازی که باید بدانید

نکات مهمی مربوط به درآمد مشمول مالیات ابرازی که دانستن آنها برای مودیان وجود دارند که باید آنها را در نظر بگیرید. در ادامه به برخی از این نکات اشاره شده است.

1. درآمد مشمول مالیات ابرازی بر اساس اصل خوداظهاری و توسط خود مودی در اظهارنامه مالیاتی اعلام می‌شود.
2. درآمد مالیات ابرازی پس از کسر هزینه‌های قابل قبول، استهلاک‌ها و معافیت‌های قانونی محاسبه می‌شود.
3. رقم ابرازی، مبنای اولیه رسیدگی سازمان امور مالیاتی است و می‌تواند مورد پذیرش یا تعدیل قرار گیرد.
4. صحت اسناد و مدارک نقش کلیدی در پذیرش درآمد ابرازی دارد، اظهارنامه بدون مستندات معتبر ممکن است رد شود.
5. عدم ارائه اظهارنامه صحیح درآمد می‌تواند منجر به جرائم مالیاتی و افزایش مالیات تشخیصی شود.
6. هرچه درآمد مشمول مالیات ابزاری به واقعیت نزدیک‌تر باشد، احتمال اختلاف مالیاتی کاهش می‌یابد.

جمع بندی؛ درآمد مشمول مالیات ابرازی چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

درآمد مشمول مالیات ابرازی چیست؟ در واقع این درآمد، رقمی گفته است که پس از ثبت تمامی هزینه‌ها و درآمد‌های حاصل و کسر تمامی معافیت‌ها و مشوق‌ها و… مقدار نهایی تعیین و به سازمان امور مالیاتی ارائه داده می‌شود. مالیات ابرازی، برای اشخاص حقیقی به صورت پلکانی و برای اشخاص حقوقی با نرخ ثابت 25 % محاسبه می‌شود. لازم به ذکر است که برخی از شرکت‌ها و فعالیت‌های فرهنگی هنری، فعالیت‌های کشاورزی، تولیدی‌های معدنی جدید و… مشمول معافیت یا نرخ صفر مالیاتی می‌گردند. پس از محاسبه و تکمیل اظهارنامه می‌توانید آن را در مهلت مشخص به یکی از شرکت‌های معتمد مالیاتی مانند ماهر ارسال نمایید.

سوالات متداول درباره درآمد مشمول مالیات ابرازی

درآمد حاصل از معاملات در سال مالی مورد نظر چه میزان بوده و از چه نوع بازاری حاصل شده است؟

درآمدهای حاصل از معاملات ممکن است از بورس، ارز دیجیتال، فارکس و… حاصل شود که باید مورد محاسبه و بررسی قرار گیرند.

آیا کلیه سود و زیان های ناشی از معاملات به صورت کامل و شفاف در اظهارنامه مالیات ابراز شده است؟

بله تمامی اسناد و مدارک باید به صورت شفاف مطرح و به صورت فایل پیوست ارائه شوند و هرگونه اطلاعات اشتباه و ناقص ممکن است جرائم مالیاتی به همراه داشته باشد.

هزینه‌های مرتبط با انجام معاملات چگونه محاسبه و از درآمد ناخالصی کسر شده‌اند؟

هزینه‌های انجام معاملات به صورت دقیق جمع‌آوری و ثبت شده اند و مجموع آنها از درآمد ناخالص حاصل از معاملات کسر شده است تا سود خالص مشمول مالیات مشخص گردد.