مشمولین قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان شامل تمامی اشخاص حقوقی و بخش قابل توجهی از اشخاص حقیقی مانند صاحبان مشاغل صنفی، پزشکان، وکلا، فروشگاههای اینترنتی و ارائهدهندگان خدمات هستند. این افراد و کسبوکارها باید مطابق الزامات سازمان امور مالیاتی در سامانه مودیان ثبتنام کنند. از مهمترین تکالیف آنها میتوان به دریافت شناسههای مالیاتی و ارسال صورتحساب به سامانه مودیان اشاره کرد.
چه کسانی مشمول سامانه مودیان هستند؟
بر اساس بند ج ماده 1 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، کلیه اشخاص حقیقی (اعم از صنفی و غیرصنفی) و اشخاص حقوقی موضوع فصلهای چهارم و پنجم باب سوم قانون مالیاتهای مستقیم، جزو مشمولین این قانون محسوب میشوند. به عبارت سادهتر، تمامی کسبوکارها، اعم از فروشگاههای کوچک، شرکتهای بزرگ، وکلا، پزشکان و حتی فروشندگان اینترنتی، باید تکالیف این قانون را انجام دهند.
اشخاص حقوقی؛ دایره مشمولان پایانه فروشگاهی
اشخاص حقوقی شامل تمامی واحدهای تجاری و نهادهایی هستند که در فصلهای چهارم و پنجم باب سوم قانون مالیاتهای مستقیم ذکر شدهاند. این دسته از مشمولین بدون در نظر گرفتن حجم فروش یا نوع فعالیت و از همان ابتدای اجرای قانون، موظف به ثبتنام و صدور صورتحساب الکترونیکی هستند. در ادامه به معرفی این اشخاص میپردازیم.
شرکتهای خصوصی
تمامی شرکتهای با مسئولیت محدود، سهامی خاص و عام و هر نوع شرکت تجاری دیگر که به صورت خصوصی تاسیس شدهاند، مشمول قانون سامانه مودیان هستند. این شرکتها باید در موعد مقرر نسبت به ثبتنام و ارسال صورتحسابهای الکترونیکی خود اقدام کنند.
شرکتهای دولتی
شرکتهای دولتی و سایر دستگاههای اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری نیز از جمله مشمولین قانون پایانههای فروشگاهی هستند. تاریخ فراخوان این گروه از اشخاص حقوقی از اول مهرماه 1402 تعیین شده و آنها را موظف به انجام تمامی تکالیف مقرر کرده است.
موسسات و نهادهای دارای شخصیت حقوقی
کلیه موسسات، نهادهای عمومی غیردولتی، بنیادها و هر شخصیت حقوقی دیگری که در چارچوب قوانین مالیاتی فعالیت میکنند، مشمول سامانه مودیان بوده و باید نسبت به ثبتنام و صدور صورتحساب الکترونیکی اقدام نمایند.
اشخاص حقیقی مشمول سامانه مودیان چه کسانی هستند؟
اشخاص حقیقی مشمول قانون، به دو گروه اصلی صنفی و غیرصنفی تقسیم میشوند. این دسته از مشمولین بر اساس دو مولفه نوع و حجم فعالیت، گروهبندی شده و تکالیف آنها به صورت مرحلهای و پلکانی تعیین شده است. در ادامه این دسته را معرفی میکنیم.
صاحبان مشاغل صنفی
کلیه صاحبان مشاغل صنفی مانند سوپرمارکتها، خیاطها، طلافروشان، آرایشگران، فروشندگان مواد غذایی و تمامی کسبوکارهای خردهفروشی که با مصرفکننده نهایی در ارتباط هستند، در دسته مشمولین حقیقی قرار میگیرند. این گروه موظف به اتصال دستگاههای کارتخوان خود به سامانه مودیان و صدور صورتحساب الکترونیکی میباشند.
پزشکان، وکلا و مشاغل حرفهای
صاحبان مشاغل غیر صنفی مانند پزشکان، وکلا، مهندسان مشاور، حسابداران رسمی و سایر ارائهدهندگان خدمات حرفهای نیز مشمول این قانون هستند. اگرچه این گروه ممکن است با مصرفکننده نهایی سروکار داشته باشند، اما بر اساس حجم فروش و درآمد سالانه، مشمول صدور صورتحساب الکترونیکی خواهند شد.
فروشگاههای اینترنتی
فروشگاههای آنلاین و فعالان حوزه تجارت الکترونیک نیز جزو این گروه هستند. این دسته باید علاوه بر ثبتنام در سامانه، درگاههای پرداخت اینترنتی خود را به سامانه مودیان متصل کرده و برای تمامی معاملات خود صورتحساب الکترونیکی صادر کنند.
تولیدکنندگان و ارائهدهندگان خدمات
کلیه تولیدکنندگان کالا (اعم از کارخانهها، کارگاههای تولیدی و واحدهای صنعتی) و ارائهدهندگان خدمات فنی، مهندسی، مشاورهای، آموزشی و… که به عنوان شخص حقیقی فعالیت میکنند، مشمول قانون بوده و باید نسبت به ثبتنام و ارسال صورتحساب الکترونیکی اقدام نمایند.
مشاغل با درآمد کمتر از نصاب قانونی؛
صاحبان مشاغلی که حجم فروش خالص کالا و خدمات آنها در سال مالی کمتر از نصاب تعیینشده توسط سازمان امور مالیاتی باشد، از صدور صورتحساب الکترونیکی معاف هستند. بر اساس قانون تسهیل، مشاغلی که حجم فروش سالانه آنها کمتر از حد مجاز فروش در سامانه مودیان (معادل 18 میلیارد ریال) باشد، در گروههای اولیه مشمول صدور صورتحساب قرار نمیگیرند و تنها موظف به ثبتنام در سامانه هستند.
فعالان دارای درآمد صرفا از کارتخوان
اشخاص حقیقی که تمامی درآمدهای آنها صرفاً از طریق دستگاههای کارتخوان (پایانههای فروش) واریز میشود و سازمان امور مالیاتی نیز این موضوع را تایید کند، میتوانند از صدور صورتحساب الکترونیکی معاف شوند. البته این معافیت به معنای عدم ثبتنام در سامانه نیست و این اشخاص همچنان باید عضو سامانه مودیان باشند.
فروشندگان کالاها و معافین سامانه مودیان
برخی کالاها و خدمات به موجب قوانین مالیاتی از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند. فروشندگانی که فقط به عرضه این اقلام (مانند برخی محصولات کشاورزی، مواد خوراکی اساسی، خدمات درمانی و آموزشی خاص) اشتغال دارند، ممکن است از صدور صورتحساب الکترونیکی معاف شوند، اما برای اطمینان از معافیت، باید استعلام لازم را از سازمان امور مالیاتی دریافت کنند.
قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان چیست؟
قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، مصوب سال 1398، با هدف ایجاد نظام یکپارچه اطلاعات مالیاتی و شفاف سازی گردش مالی کشور طراحی شده است. این قانون بستری الکترونیکی برای ثبت و گزارش معاملات اشخاص مشمول مالیات فراهم میکند تا سازمان امور مالیاتی بتواند نظارت موثر و لحظه به لحظه بر فعالیتهای اقتصادی داشته باشد.
الزامات ثبتنام در سامانه مودیان
طبق لایحه دو فوریتی الحاق 5 تبصره به ماده 2 قانون، افراد باید به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی تعیین کرده، در سامانه ثبتنام کنند. این ثبتنام، نخستین گام برای ورود به نظام مالیاتی الکترونیکی محسوب میشود.
تکلیف خردهفروشهای مرتبط با مصرفکننده نهایی
خردهفروشهایی که مستقیما با مصرفکننده نهایی در ارتباط هستند، علاوه بر ثبتنام، موظف به استفاده از پایانههای فروشگاهی (شامل دستگاههای کارتخوان، درگاههای پرداخت اینترنتی یا نرمافزارهای فروشگاهی متصل به سامانه) میباشند.
تکلیف مودیان بدون ارتباط با مصرفکننده نهایی
مودیانی که با مصرفکننده نهایی ارتباط ندارند، الزامی به استفاده از پایانه فروشگاهی نخواهند داشت؛ اما موظف هستند تمام صورتحسابهای خود را در موعد مقرر از طریق سامانه مودیان در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار دهند.
تکالیف مشمولین قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان
مشمولین قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان، وظایف مشخص و متعددی دارند که باید در موعد مقرر نسبت به انجام آنها اقدام کنند. در ادامه به بررسی کامل کارهایی که این گروه باید انجام دهند میپردازیم.
ثبت نام در سامانه مودیان
اولین و مهمترین گام برای مشمولین، ثبتنام در سامانه مودیان است. مودیان مالیاتی که در سامانه ثبتنام الکترونیکی به نشانی my.tax.gov.ir ثبتنام داشته و ثبتنام آنها تکمیل شده محسوب گردد، در سامانه مودیان کارپوشه تخصیص داده میشود. برای ورود به کارپوشه، مودیان میتوانند با استفاده از شماره ملی، شناسه ملی یا کد فیدا و همچنین کلمه عبور دریافتی از سامانه احراز هویت سازمان امور مالیاتی وارد شوند.
دریافت کارپوشه مالیاتی
پس از ثبتنام موفقیتآمیز در سامانه مودیان، به هر مودی یک کارپوشه اختصاصی در سامانه تخصیص داده میشود. این کارپوشه، فضایی است که کلیه اطلاعات مالیاتی، صورتحسابهای صادره و دریافتی و وضعیت بدهی و اعتبار مالیاتی مودی در آن ثبت و قابل مشاهده میباشد.
دریافت گواهی امضای الکترونیکی
یکی از الزامات اصلی برای صدور صورتحساب الکترونیکی، دریافت گواهی امضای الکترونیکی است. مودیان باید پس از ورود به کارپوشه خود و انتخاب پرونده مالیاتی مربوطه، اقدام به دریافت گواهی امضای الکترونیک نمایند. این گواهی از طریق مراکز میانی خصوصی صادر میشود و برای احراز هویت و امضای الکترونیکی ضروری است.
دریافت شناسه یکتای حافظه مالیاتی
شناسه یکتای حافظه مالیاتی، کدی منحصربهفرد است که برای هر مودی صادر شده و در تمامی صورتحسابهای الکترونیکی وی درج میشود. این شناسه که پس از ثبتنام در سامانه مودیان و از طریق سامانههای مربوطه قابل دریافت است، نقش مهمی در ثبت و ردیابی معاملات دارد.
صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی
مهمترین تکلیف مودیان پس از ثبتنام و دریافت مدارک مورد نیاز، صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی برای تمامی فروشهای خود است. طبق ماده 5 قانون پایانههای فروشگاهی، فروشندگان باید از طریق سامانه مودیان اقدام به صدور صورتحساب الکترونیکی کنند. مودیانی که با مصرفکننده نهایی ارتباط دارند، باید از طریق پایانه فروشگاهی برای صدور صورتحساب اقدام کنند.
اتصال کارتخوان و درگاه پرداخت به پرونده مالیاتی
یکی دیگر از تکالیف مهم مشمولین، بهویژه اشخاص حقیقی صنفی، اتصال دستگاههای کارتخوان و درگاههای پرداخت اینترنتی به پرونده مالیاتی است. مودیان موظف هستند شماره حسابهای بانکی، شناسه یکتای دستگاه کارتخوان (POS) یا درگاههای پرداخت الکترونیکی مورد استفاده برای فعالیت شغلی خود را به سازمان امور مالیاتی اعلام کنند.
مهلت اجرای قانون برای اشخاص حقیقی و حقوقی تا چه زمانی است؟
تاریخ اجرا شدن قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان برای شرکتها و اشخاص مختلف، با یکدیگر تفاوت دارد و بر اساس نوع کسبوکار، زمان فراخوان متفاوت تعیین شده است. بر اساس قانون تسهیل تکالیف مؤدیان منتشرشده در وب سایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، مهلتهای اجرایی بهروزرسانی شده و به شرح زیر میباشد.
- شرکتهای عضو بورس و فرابورس: ۱۴۰۲/۰۷/۰۱
- شرکتهای دولتی و سایر دستگاههای اجرایی ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری: ۱۴۰۲/۰۷/۰۱
- سایر اشخاص حقوقی: ۱۴۰۲/۱۰/۰۱
- صاحبان مشاغل گروههای اول و دوم (اشخاص حقیقی با فروش بالا): ۱۴۰۲/۱۰/۰۱
- سایر اشخاص مشمول باقیمانده: ۱۴۰۲/۱۰/۰۱
مشمولان جدید بر اساس بخشنامههای تکمیلی
بر اساس بخشنامههای جدید، کلیه صاحبان مشاغلی که حجم فروش خالص کالا و خدمات سال 1402 آنها تا پایان شهریور ماه بیشتر از 180 میلیارد ریال بوده است، از اول دیماه 1402 موظف به ارسال صورتحساب الکترونیکی شدهاند.
مشمولان خاص با هر میزان فروش
اشخاص حقیقی موضوع جزء 2 بند ط تبصره 6 قانون بودجه سال 1402 و همچنین عرضهکنندگان کالاهای مرتبط با طلا، جواهر و پلاتین، بدون در نظر گرفتن میزان فروش، مشمول این قانون هستند و باید نسبت به صدور صورتحساب الکترونیکی اقدام کنند.
جرائم عدم رعایت قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان
سازمان امور مالیاتی برای اجرای صحیح مقررات، جرایم متعددی برای متخلفان در نظر گرفته است. به عنوان مثال جریمه ماده 22 سامانه مودیان معمولا به صورت درصدی از مبلغ فروش یا مبلغ ثابت (هر کدام بیشتر باشد) محاسبه میشود و تاثیر مستقیمی بر سودآوری کسبوکار دارند. در ادامه مهمترین این جرایم را بررسی میکنیم.
جریمه عدم ثبت نام در سامانه مودیان
در صورتی که مودی پس از فراخوان، نسبت به ثبتنام در سامانه اقدام نکند، مشمول جریمهای معادل 10 درصد از مجموع مبلغ فروش یا 2 میلیون تومان (هر کدام بیشتر باشد) خواهد شد. علاوه بر این، متخلف از معافیتهای مالیاتی، نرخ صفر و مشوقهای قانون مالیاتهای مستقیم در آن سال مالی محروم میشود.
جریمه عدم صدور صورتحساب الکترونیکی
عدم صدور صورتحساب الکترونیکی برای معاملات، یکی از تخلفات اصلی محسوب میشود. همچنین خودداری از ارائه صورتحساب به خریدار، حذف یا مخدوش کردن آن، جریمهای معادل 2 درصد مبلغ صورتحساب یا 2 میلیون تومان را به دنبال دارد.
جریمه عدم استفاده از پایانه فروشگاهی
خردهفروشانی که با مصرفکننده نهایی سروکار دارند، موظف به استفاده از پایانه فروشگاهی هستند. عدم استفاده، استفاده از حافظه مالیاتی دیگران یا واگذاری حافظه خود، مشمول جریمهای معادل 10 درصد از مجموع مبلغ فروش یا 2 میلیون تومان (هر کدام بیشتر باشد) میشود.
جریمه عدم اعلام حسابهای بانکی و دستگاههای کارتخوان
مودیان موظف به اعلام شماره حسابهای بانکی، شناسه یکتای کارتخوان و درگاههای پرداخت به سازمان امور مالیاتی هستند. عدم اعلام یا ارائه اطلاعات نادرست، جریمهای معادل 10 درصد از مجموع مبلغ فروش انجامشده از طریق آن حساب یا 20 میلیون ریال دارد.
نتیجه گیری؛ مشمولین قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان
مشمولین قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان شامل تمامی اشخاص حقوقی و بسیاری از اشخاص حقیقی مانند صاحبان مشاغل، پزشکان، وکلا و فروشگاههای اینترنتی و ارائهدهندگان خدمات هستند. این افراد باید در سامانه مودیان ثبتنام کرده، شناسههای مالیاتی مورد نیاز را دریافت و نسبت به صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی اقدام کنند. هرچند برخی مشاغل در شرایط خاص از صدور صورتحساب معاف هستند، اما عضویت در سامانه برای آنها همچنان الزامی است.
عدم انجام این تکالیف میتواند جریمههایی مانند جریمه عدم ثبتنام و صدور صورتحساب الکترونیکی را به دنبال داشته باشد. در صورت نیاز به دریافت خدمات تخصصی سامانه مودیان، شرکت معتمد مالیاتی ماهر میتواند در انجام صحیح این فرآیندها همراه شما باشد.
سوالات متداول درباره مشمولان قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان
آیا کسبوکارهای تازه تاسیس نیز مشمول سامانه مودیان هستند؟
بله، در صورت قرار گرفتن در گروههای مشمول، کسبوکارهای تازه تاسیس نیز باید پس از تشکیل پرونده مالیاتی، تکالیف مربوط به سامانه مودیان را انجام دهند.
آیا شرکتهای غیرفعال هم مشمول سامانه مودیان هستند؟
وضعیت شرکتهای غیرفعال براساس شرایط پرونده مالیاتی آنها بررسی میشود و لازم است آخرین مقررات سازمان امور مالیاتی را ملاک قرار دهند.
آیا مشاغل خانگی مشمول قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان هستند؟
مشمول بودن مشاغل خانگی به نوع فعالیت، میزان درآمد و الزامات تعیینشده از سوی سازمان امور مالیاتی بستگی دارد.
آیا افرادی که چند شغل دارند باید برای هر فعالیت در سامانه مودیان اقدام کنند؟
در صورتی که فعالیتهای اقتصادی فرد مشمول قانون باشند، اطلاعات تمامی فعالیتها باید مطابق ضوابط مالیاتی ثبت و مدیریت شود.
بدون دیدگاه